De RSJ is een onafhankelijk orgaan met een rechtsprekende en adviserende taak. Justitiabelen en jeugdigen bevinden zich in een afhankelijke positie. Zij hebben daarom bescherming nodig tegen (te ver gaande) inbreuken op hun (grond)rechten of een willekeurige toepassing daarvan. De overheid is verantwoordelijk voor de zorg van justitiabelen en jeugdigen. De RSJ draagt hieraan bij. De RSJ bestaat uit twee Afdelingen: rechtspraak en advisering.
De Afdeling advisering
De Afdeling advisering van de RSJ bestaat uit tien leden en adviseert de ministers van Justitie en Veiligheid en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op verzoek of op eigen initiatief. De RSJ adviseert over wet- en regelgeving en beleid met betrekking tot jeugdigen en de uitvoering van straffen en maatregelen. Dit betreft de domeinen jeugd, gevangeniswezen, forensische zorg en reclassering. Bij het uitbrengen van adviezen over de uitvoering van straffen en maatregelen houdt de RSJ niet alleen rekening met de belangen van direct betrokkenen (zoals gedetineerden), maar ook met de positie van slachtoffers en de veiligheid van de samenleving. De RSJ is niet gebonden aan de belangen van enige organisatie, partij of overheid.
De afgelopen periode heeft de Afdeling advisering adviezen uitgebracht over onder andere technologische innovaties in de forensische zorg, stemrecht voor ingesloten justitiabelen, ingesloten vrouwen, de PIJ-maatregel en kindvriendelijke juridische procedures in het civiele familie- en jeugdrecht. In 2025 heeft de Afdeling in totaal zeventien adviezen uitgebracht.
De Afdeling rechtspraak
De Afdeling rechtspraak heeft een eigen voorzitter en bestaat uit ongeveer zestig buitengewone leden en toetst als beroepsrechter beslissingen die zijn genomen over personen die een vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel ondergaan: gedetineerden, tbs-gestelden en jeugdigen in justitiële jeugdinrichtingen. Behalve om beslissingen van de inrichtingsdirecteur kan het ook gaan over medisch handelen van een inrichtingsarts of beslissingen van de selectiefunctionaris of de minister van Veiligheid en Justitie. Daarnaast kunnen beslissingen worden getoetst ten aanzien van jeugdigen die met een civielrechtelijke titel in een JeugdzorgPlus-instelling verblijven. Krachtens de Jeugdwet heeft de RSJ een rechtspraaktaak ten aanzien van jeugdigen die op een civielrechtelijke titel in gesloten, niet-justitiële jeugdinstellingen verblijven.
Het secretariaat van de RSJ
De RSJ wordt ondersteund door een ambtelijk secretariaat (ongeveer 65 fte) onder leiding van de algemeen secretaris. Ook de RSJ draagt de komende jaren bij aan de rijksbrede taakstelling door prioriteit te geven aan kerntaken, processen te vereenvoudigen en besparingen te realiseren met behoud van publieke waarden en dienstverlening.
Wij werken aan een veilige en rechtvaardige samenleving voor iedereen. Mensen moeten in vrijheid kunnen samenleven. Met de juiste balans tussen hoofd en hart kijken wij naar waar de vrijheid van de één ophoudt en die van de ander begint.
Recht en veiligheid raken mensen. Door te luisteren zijn we zorgvuldig, daadkrachtig en open over onze afwegingen. Want iedereen moet kunnen vertrouwen op rechtvaardigheid.
Samen met honderdduizend collega’s bij tal van organisaties staan we midden in de maatschappij. Helpen we allerlei vormen van onrecht en criminaliteit te voorkomen. Zetten we ons in voor de bescherming van de samenleving en het individu. Handhaven we met de menselijke maat. Zorgen we voor toegankelijke rechtspraak.
Wij zijn het ministerie van Justitie en Veiligheid. Met recht voor iedereen.
Wij geloven dat medewerkers het beste tot hun recht komen in een inclusieve werkomgeving waar respect, samenwerking en aandacht voor individuele kwaliteiten en ontwikkelmogelijkheden voorop staan. Wij willen dat iedereen bij JenV zich welkom en gewaardeerd voelt, ongeacht zijn of haar achtergrond of voorkeur. We bevorderen het werken in divers samengestelde teams en inclusieve leiderschapsvaardigheden. Hiermee houden we rekening tijdens de selectieprocedure.
